Muhasebe İşlemler Menü
Üretim 7A Hesaplarının İşleyişi
7/A Seçeneğinde hesap planı açıklaması
Â
Bu uygulamada yer alan maliyet hesap gruplarının her biri defteÂri kebir hesabı düzeyinde GÄ°DER, YANSITMA, FARK hesapları olarak bölümlendirilmiÅŸtir.
Â
GÄ°DER HESAPLARI
Â
Dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin izlendiği ve borcuna kaydedildiği hesaplardır.
Â
Gider hesapları ile ilgili muhasebe fişlerine gider yerleri ve gider çeşitlerine ait numaraların da yazılması gerekmektedir.
Â
GÄ°DER YANSITMA HESAPLARI
Â
Fiili maliyetlerin uygulandığı durumda, gider hesaplarında toplaÂnan giderlerin tümünün, önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin kullanılması durumunda ise, bunlara göre saptanan giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasında kullanılan hesaplardır.
Â
FARK HESAPLARI
Â
Önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin uygulanması halinde fiili giderler ile önceden saptanmış giderler arasındaki farkların kayÂdedildiÄŸi'hesaplardır. Fark hesapları borç veya alacak bakiyesi vereÂbilirler. Fiili maliyet sisteminin uygulanması durumunda yansıtma heÂsapları tutarı fiili giderler tutarı kadar olacağından fark hesapları söz konusu olmamaktadır.
Â
Â
1)Â Â Â Â Â Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME GÄ°DERLERÄ°
Â
Esas üretim yerlerinde harcanan, mamulün bünyesine girerek onun esas unsurunu teÅŸkil eden ve mamulün maliyetine doÄŸrudan doÄŸruya yüklenebilen maddeler 710. DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALÂZEME GÄ°DERLERÄ° hesabında izlenir. Ãœretimde kullanılmayan ve doÄŸÂrudan doÄŸruya satılan ilk madde ve malzemelerin maliyeti bu hesapÂta izlenmez.
Â
Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere ambardan çekilen diÂrekt maddeler bu hesabın borcuna, 150. Ä°LK MADDE VE MALZEME hesabının alacağına kaydedilir. EÅŸ zamanlı kayıt sistemini uygulayan iÅŸletmeler giderlerin tahakkuku ile ilgili fiÅŸlerde gider yerlerinin ve giÂder çeÅŸitlerinin kodlarını yazacaklardır.
Â
Hesapla ilgili düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 711. DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME YANSITÂMA HESABI ile karşılaÅŸtırılarak kapatılır.
Â
Örnek olarak, ambardan hammadde çekildiğinde:
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
710Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME GÄ°DERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 5.000.000
150Â Ä°LK MADDE VE MALZEMEÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 5.000.000
Üretime verilen hammaddenin kaydı
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili deÄŸer üzerinden üretim hesaÂbına aktarıldığında;
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
151Â YARI MAMULLER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 5.000.000
711Â DÄ°REKT Ä°LK MADOE VE
                   MALZEME YANSITMA HESABI                                      5.000.000
Hammadde maliyetinin üretim hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fiili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
711Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEMEÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 5.000.000
       YANSITMA HESABI
710Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE
       MALZEME GİDERLERİ                                                     5.000.000
Yansıtma hesabı ile ilgili maliyet hesabının kapatılması
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Â
Ãœretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodÂlu hesaba devredilecektir.
Â
2)      DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
Â
Esas üretim yerlarinde harcanan ve mamulün bünyesine giren işçiÂlik giderleri 720. DÄ°REKT İŞÇİLÄ°K GIDERLERÄ° hesabında izlenir. Bu işçilik giderleri, hangi mamule nerede ve ne kadar harcandığı tesbit edilebilen giderlerdir. Ãœretimde kullanılmayan ve doÄŸrudan doÄŸruya mamule yüklenemeyen işçilik giderleri bu,,hgsapta izlenmez.
Â
Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere harcanan işçilikler bu hesabın borcuna, ilgili Aktif ve Pasif hesapların alacağına kaydedilir. EÅŸ zamanlı kayıt sistemini uygulayan iÅŸletmeler giderlerin tahakkuku ile ilgili fiÅŸlerde gider yerlerinin ve gider çeÅŸitlerinin kodlarını yazaÂcaklardır.
Â
Hesapla ilgili düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir. dönem sonunda bu hesap 721. DÄ°REKT İŞÇİLÄ°K GÄ°DERLERÄ° YANSlTMA HEÂSABI ile karşılaÅŸtırılarak kapatılır.
Â
Örnek olarak işçilik giderleri meydana geldiğinde;
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
720 DÄ°REKT İŞÇİLÄ°K GÄ°DERLERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 4.000.000             Â
       380 ÖDENECEK VERGÄ° VE FONLAR                                             690.000      Â
       361 ÖDENECEK SOSYAL GÃœVENLÄ°K                                       Â
               KESÄ°NTÄ°LERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 560.000     Â
       381  GİDER TAHAKKUKLARI                                                      2.'750.000
Direkt işçiliklerin tahakkuku
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili deÄŸer üzerinden üretim hesaÂbına aktarıldığında;
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
151Â YARI MAMULLER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 4.000.000 Â Â Â Â Â
           721 DÄ°REKT İŞÇİLÄ°K GÄ°DERLERÄ°                     Â
                  YANSITMA HESABI                                                        4.000.000       Â
Direkt işçilik giderlerinin                       Â
üretim hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fıili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â
721 DÄ°REKT İŞÇİLÄ°K GÄ°DERLERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 4.000.000                  Â
       YANSITMA HESABI                                             Â
           720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ                                        4.000.000
Yansıtma hesabı ile ilgili maliyet            Â
hesaplarının kapatılması
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Â
Â
Ãœretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 koÂdlu hesaba devredilecektir.
Â
Â
3)Â Â Â Â Â Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°
Â
İşletmenin üretim ve üretime bağlı hizmetleri için yapılan direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik giderleri dışında kalan giderler 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERI hesabında izlenir. Mamule veya hizmete doğrudan doğruya yüklenemeyen, hangi mamule  veya hangi hizmete nerede ne kadar harcandığı tesbit edilemeyen veya tesbiti ekonomik olmayan giderlerdir. Bunlar genellikle dağıtım yolu ile mamul veya hizmet maliyetine yüklenirler.
Â
Tahakkuk eden giderler bu hesabın borcuna ilgili hesapların alacağına kaydedilir. Maliyet dönemleri sonlarında 731 . GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılırlar.
Â
Örnek olarak GÜG meydana geldiğinde;
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
730Â Â Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
           381 GİDER TAHAKKUKLARI                                                   2.000.000
GÜG nin kaydı
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fıili değer üzerinde üretim hesabına aktarıldığında:
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
151Â YARI MAMULLER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
731Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°
       YANSITMA HESABI                                                           2.000.000
GÜG nin üretim hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile karşılaştırılıp kapatıldığında;
Â
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
731Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ° YANSITMA
       HESABI                                                                 2.000.000
730Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ° Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
Yansıtma hesabı ile fiili maliyet
hesabının kapatılması
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Â
Ãœretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 koÂdlu hesaba devredilecektir.
Â
4)Â Â Â Â Â Â Ä°LK MADDE VE MALZEME STOKLARI
Â
Ãœretimde veya diÄŸer faaliyetlerde kullanılmak üzere iÅŸletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, iÅŸletme malzemesi amÂbalaj malzemesi ve diÄŸer malzemelerin izlendiÄŸi hesap 150. Ä°LK MADDE VE MALZEME hesabıdır.
Â
Satınalındıklarında veya iÅŸletme tarafından üretildiklerinde satınÂalma veya maloluÅŸ deÄŸerleri üzerinden bu hesabın borcuna, üretime verildiklerinde, tüketildiklerinde, satıldıklarında veya devredildikÂlerinde maliyet deÄŸeri veya satış fiyatı ile bu hesabın alacağına kayÂdedilirler.
Â
Ä°lk madde ve malzemeler grubuna dahil stokları takip edebilmek için bu hesabın temsil ettiÄŸi stok çeÅŸitleri ile ilgili birer alt hesap açılır. Ä°lk maddeler mamulün üretiminde kullanılan onun bünyesine giÂren, mamulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluÅŸturan deÄŸerÂlerdir.
Â
Yardımcı malzemeler üretiminde kullanılan mamulün bünyesine giren fakat malulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluÅŸturÂmayan deÄŸerlerdir.
Â
İşletme malzemeleri üretimin gerçekleşmesinde kullanılan, fakat mamulün bünyesine girmeyen değerlerdir.
Â
Ambalaj malzemeleri mamulün tüketiciye ulaÅŸtırılmasında ve suÂnulmasında kullanılan deÄŸerlerdir.
Â
Â
5)Â Â Â Â Â Â YARI MAMULLER
Â
Ãœretim hesabı mamul hale gelmemiÅŸ, ancak, direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden pay almış üreÂtim aÅŸamasındaki ürünlerin maliyeti 151.YARIMAMULLER-ÃœRETÄ°M hesabında izlenir.
Â
Maliyet dönemi sonunda direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleri tutarı kadar bu hesap borçlandırılır. Ä°IÂgili üretim maliyetleri yansıtÂma hesapları 710, 720 ve 730 kodlu hesaplar kadar alacaklandırılır. Ãœretimi tamamlananların maliyeti kadar da bu hesap alacaklandırılarak ilgili mamul stok hesapları borçlandıÂrılır.
Â
Ãœretimin maliyeti oluÅŸturulurken;
Â
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
151Â YARI MAMUILER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 11.000.000
711Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME
      GIDERLERİ YANSITMA                                                    5.000.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA                            4.000.000
731Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°Â YANSITMAÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
Üretim maliyetlerinin üretim hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
711Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME
      GIDERLERİ YANSITMA                                           5.000.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA                   4.000.000
731Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°Â YANSITMAÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
710Â DÄ°REKT Ä°LK MADDE VE MALZEME
      GIDERLERİ                                                                      5.000.000
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ                                              4.000.000
730Â GENEL ÃœRETÄ°M GÄ°DERLERÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 2.000.000
           Yansıtma ve fiili maliyet hesaplarının kapatılması
           _______________________________        /        _____________________________
Â
üretimi tamamlananların mamul stok hesabına alınmasında,
Â
           _______________________________        /        _____________________________
152Â MAMULLERÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 8.500.000
151Â YARI MAMULLER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 8.500.000
Üretimi tamamlananların stok
hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Â
Â
6) MAMULLER
Â
Ãœretimi tamamlanan ve satışa hazır hale gelen deÄŸerler 152 MAMULÂLER hesabında izlenir.
Â
Üretimi tamamlanan mamullerin ambara alınması ile bu hesap borçlandırılır, 151.YARI MAMULLER-ÜRETİM hesabı alacaklandırılır. Mamullerin satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesi durumunda bu hesap alacaklandırılır ve 620. SATILAN MAMULLER MALİYETİ hesabı borçlandırılır.
Â
Örnek olarak 8.600.000 TL.lık üretimin tamamlandığını ve 7.000.000 TL. lık mamulün satıldığını kabul edersek:
Â
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
152Â MAMULLERÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 8.600.000
       152.01 Kumaş
151Â YARI MAMULLER-ÃœRETÄ°MÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 8.600.000
      151.01 Kumaş
Üretimi tamamlananların stok hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
620Â SATILAN MAMULLER MALÄ°YETÄ°Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 7.000.000
       620.01 Kumaş
152Â MAMULLERÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â 7.000.000
       152.01 Kımaş
Satılan mamullerin maliyetinin satış maliyeti
hesabına devri
_______________________________Â Â Â Â Â Â Â Â /Â Â Â Â Â Â Â Â _____________________________
Â
yevmiye maddeleri yazılacaktır.
Â
Mamullerin satışından saÄŸlanan kar veya zarar 600. YURT İÇİ SATIÅžLAR hesabı ile 620. SATILAN MAMULLER MALÄ°YETÄ° hesabıÂnın karşılaÅŸtırılmasıyla bulunur.
Â
Herhangi bir deÄŸiÅŸikliÄŸe tabi tutmadan satmak amacı ile iÅŸletÂmeye alınan ticari mallar ve benzeri kalemler 153. TÄ°CARÄ° MALLAR hesabında izlenir.